Một số tật khúc xạ ở trẻ em, cách điều trị và biện pháp phòng ngừa

Bác sĩ Lê Thuý Quỳnh chữa tật khúc xạ ở trẻ em

Tật khúc xạ là một vấn đề mắt thường gặp ở trẻ em, gây ra nhiều phiền toái và ảnh hưởng đến khả năng học tập và phát triển của trẻ. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về tật khúc xạ ở trẻ em, bao gồm nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị và các biện pháp phòng ngừa hữu ích.

Tật khúc xạ là gì?

Tật khúc xạ là hiện tượng mắt không thể lấy được hình ảnh thật sự rõ nét trên võng mạc khiến hình ảnh bị nhòe hoặc không đủ sắc nét. Điều này thường xảy ra do các lỗi về tiêu cự của mắt, khiến các tia sáng không tập trung vào điểm tiêu điểm chính xác trên võng mạc.

Một số tật khúc xạ ở trẻ em

Cận thị – Khi nhìn gần trở nên mờ mờ 

Cận thị là tình trạng mắt không thể nhìn rõ các đối tượng ở gần. Trẻ bị cận thị có thể gặp khó khăn trong việc đọc sách, viết chữ hay xem các đồ vật nhỏ như bảng đen trong lớp học. Các dấu hiệu cảnh báo về cận thị bao gồm trẻ cúi xuống khi đọc, nhìn mờ các đối tượng gần và lúng túng khi tham gia các hoạt động yêu cầu sự tập trung. 

Viễn thị – Khi nhìn xa trở nên mờ mờ 

Viễn thị là tình trạng mắt không thể nhìn rõ các đối tượng ở xa. Trẻ bị viễn thị có thể gặp khó khăn trong việc nhìn bảng đen hay các bảng biển từ xa. Những dấu hiệu cảnh báo về viễn thị bao gồm trẻ nhìn chéo mắt hoặc nhăn mắt để cố gắng nhìn rõ các vật thể xa.

Loạn thị – Sự mất cân bằng giữa hai mắt

Loạn thị là tình trạng mắt không thể đồng bộ nhìn cùng một đối tượng, dẫn đến hiện tượng hai mắt không nhìn cùng một hướng. Trẻ bị loạn thị có thể gặp khó khăn trong việc định hướng đúng khi đọc, viết chữ hoặc tham gia các hoạt động thể chất. Dấu hiệu phổ biến của loạn thị là trẻ có thói quen khẽ lắc đầu hoặc gật đầu khi tham gia các hoạt động hướng mắt.

Nguyên nhân gây ra tật khúc xạ ở trẻ em

Tật khúc xạ ở trẻ em có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố, bao gồm di truyền, thói quen sử dụng thiết bị điện tử, hoặc sai lầm trong cách chăm sóc mắt. Một số yếu tố phổ biến gây ra tật khúc xạ ở trẻ em bao gồm:

Di truyền

Yếu tố di truyền được xem là một trong những nguyên nhân chính gây ra tật khúc xạ ở trẻ em. Nếu trong gia đình có người mắc tật khúc xạ, khả năng trẻ sẽ kế thừa tình trạng này là khá cao.

Sử dụng thiết bị điện tử

Việc sử dụng điện thoại di động, máy tính bảng và các thiết bị điện tử khác ngày càng phổ biến trong đời sống hàng ngày của trẻ em. Thói quen này có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ tật khúc xạ ở trẻ em do tác động lâu dài của ánh sáng màn hình lên mắt.

Môi trường sống

Nếu trẻ sống trong môi trường thiếu ánh sáng tự nhiên hoặc chơi đùa thường xuyên trong những nơi thiếu ánh sáng tự nhiên, điều này có thể gây ảnh hưởng xấu đến phát triển thị giác của trẻ.

Biểu hiện cho thấy tật khúc xạ ở trẻ em

  • Mắt mỏi, khó chịu khi đọc sách hoặc xem TV: Trẻ bị tật khúc xạ thường có khó khăn trong việc nhìn vào chữ viết hoặc hình ảnh trên màn hình.
  • Cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ khi tham gia các hoạt động yêu cầu sự tập trung: Tật khúc xạ làm cho trẻ cảm thấy mệt mỏi nhanh hơn trong quá trình học tập và tham gia các hoạt động yêu cầu sự tập trung cao.
  • Nhìn mờ hoặc nhòe một hoặc cả hai mắt: Đây là một trong những biểu hiện phổ biến của tật khúc xạ, khiến trẻ không thể nhìn rõ nét và sắc nét.
  • Thường xuyên cúi xuống hoặc gật đầu khi đọc hoặc nhìn xa: Trẻ có thể cố gắng điều chỉnh tư thế đọc để giảm thiểu hiện tượng nhòe hoặc mờ.

Cách điều trị tật khúc xạ ở trẻ em

Đeo kính

Đeo kính là một phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả nhất để giúp trẻ nhìn rõ nét hơn và giảm thiểu tình trạng khúc xạ.

Chỉnh hình giác mạc bằng kính áp tròng cứng Ortho K

Đây là một phương pháp điều trị không cần phẫu thuật giúp làm thay đổi hình dạng giác mạc một cách tạm thời. Trẻ sẽ đeo kính áp tròng Ortho K vào ban đêm khi đi ngủ, và vào sáng sớm, khi tháo kính ra, giác mạc sẽ được chỉnh hình đúng, giúp trẻ có thể nhìn rõ nét trong suốt ngày.

Can thiệp phẫu thuật

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, khi tật khúc xạ không thể điều trị thành công bằng kính, bác sĩ mắt có thể đề xuất can thiệp phẫu thuật. Thông qua quá trình phẫu thuật LASIK, bác sĩ sẽ sử dụng laser để sửa chữa lỗi tiêu cự trong mắt, giúp trẻ có thị lực tốt hơn sau khi phẫu thuật.

Phòng ngừa tật khúc xạ ở trẻ em

Nói không với tật khúc xạ là điều mà bất kỳ phụ huynh nào cũng mong muốn. Để giảm nguy cơ trẻ em mắc tật khúc xạ, phụ huynh và giáo viên có thể áp dụng một số biện pháp phòng ngừa sau đây:

Giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử: 

Hạn chế thời gian mà trẻ em dành cho việc sử dụng điện thoại di động, máy tính bảng và TV. Điều này không chỉ giúp giảm nguy cơ tật khúc xạ mà còn bảo vệ thị giác của trẻ khỏi những tác động tiêu cực của ánh sáng màn hình.

Tăng cường hoạt động ngoài trời: 

Đưa trẻ ra ngoài và tham gia các hoạt động ngoài trời giúp cung cấp đủ ánh sáng tự nhiên cho mắt. Ánh sáng tự nhiên có tác dụng tích cực trong việc phát triển thị giác và giảm bớt áp lực lên mắt do sử dụng thiết bị điện tử.

Kiểm tra thị lực định kỳ: 

Điều quan trọng là phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra thị lực định kỳ tại các trung tâm chăm sóc mắt uy tín như Mắt Đông Đô. Thông qua các kiểm tra chuyên nghiệp, các vấn đề về tật khúc xạ có thể được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, giúp trẻ có thể học tập và phát triển tốt hơn.